Sivilce İzleri (Sivilce Lekeleri) Neden Olur? Sivilce İzleri Geçer mi?

Sivilce ya da akne, her ne kadar ergenlikle ilişkilendirilen ve daha çok bu dönemlerde ortaya çıkan bir cilt rahatsızlığı olarak düşünülse de günümüzde her yaştan insan için olağan bir problemdir. Sivilce izleri bir diğer adı ile sivilce lekelerin neden oluştuğu hep bir merak konusudur. Bununla ilgili çeşitli bilimsel araştırmalar yapılmaktadır.

Bilimsel araştırmalara göre gençlerin %80’i (1), yetişkin insanların ise %40’ı hayatlarının bir dönemlerinde sivilce problemini yaşıyor. Fakat hem gençleri hem de yetişkinleri sivilceden daha çok korkutan bir şey varsa muhtemelen o da sivilce izleridir.

Sivilce izleri, temelde diğer yara izlerine benzer. Nasıl ki derin yaralar, yara izlerine sebep olursa; derin ve iltihaplı sivilceler de ciltte sivilce izlerine neden olabilir. Sivilce problemi yaşayanların pek çoğu herhangi bir kalıcı leke oluşmadan bu sorundan kurtulsa da orta şiddette veya ağır sivilce problemi yaşayan bireylerin ortalama %30’unda sivilce izleri oluşumu görülebilir. (2)

Sivilce izleri (sivilce lekeleri) hakkında detaylara girmeden önce temel olarak bilinmesi gerekenler şöyle:

1) Aynı bölgede sıklıkla sivilce probleminin görülmesi, tıkanıklık veya bakteri artışı iltihaplanmaya sebep olur. İltihabın deri üzerinde yayılması ise deri altında hasara, bu hasarlar da zaman içerisinde deri bütünlüğünde bozulmaya ve sonrasında da lekelere ve hatta kalıcı derin izlere neden olur.
2) Sivilce lekelerinin önüne geçmek için kişisel olarak yapabilecekleriniz ise şöyle: cilt bakımınıza dikkat etmek, sivilce problemi ile karşılaştığınızda sivilceyi sıkmamak ve sivilce geçtikten sonra kabuk oluşursa eğer kabukla oynamamak
3) Son olarak ise, her ne kadar bunun tersi bir inanış olsa da sivilce lekeleri doğru yöntemler ile hem önlenebilir hem de yok edilebilir.

Sivilce İzi Nasıl Oluşur?

Sivilce, yukarıda da belirtildiği gibi geçici bir sorunken sivilce izleri kalıcı olabilir. Aslında sivilce izleri sivilcenin iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır, tabii söz konusu sivilce iltihaplanarak deriye zarar vermeden veya yaraya dönüşmeden önce.

Sivilce izleri çoğunlukla papül, püstül veya kist gibi iltihaplı bir lezyonun ürünüdür. Kısaca süreçten bahsetmek gerekirse, gözeneklerin yağ ve hücrelerle tıkanması sonrasında oluşan sivilce, içerideki bakteriyel artış sebebi ile iltihaplanır. İltihaplanarak kızaran ve şişen sivilce, cildi esneterek folikül duvarlarında yırtılmalara sebep olur. İltihaplı lezyonun boyutuna ve cildin esnekliğine göre bu yırtılmanın boyutu değişir. Eğer meydana gelen yırtılma büyükse ve alt deri (dermis) zarar görmüşse, sivilce problemi bir başka probleme, yani sivilce izine dönüşmeye başlamış demektir.

Cildin onarım mekanizmasında, alt deri zarar gördüğünde vücudumuz kolajen salgılar. Kolajen lifli bir proteindir ve deri tarafından oluşturulur. Cildin yırtıklara karşı dayanıklılığını ve esnekliğini sağlayan kolajen, onarma sürecindeki en önemli yapıtaşıdır. İltihaplı sivilceler iyileşirken kolajen proteini onarıma başlar. Onarım tamamlandığında, ciltte bazı hasar ve pürüzler görülebilir; bilinen ismi ile sivilce izleri (3)

Sivilce İzi Çeşitleri Nelerdir?

Sivilce izlerinin oluşma ihtimali ve sivilce izinin türü, kişiden kişiye ve dolayısı ile ciltten cilde değişir. Sivilce izleri temelde iki çeşittir: Hipertrofik ve atrofik izler.

Cilt, sivilcenin deride oluşturduğu hasarı iyileştirirken bu süreçte bazen çok fazla kolajen üretir. Bu da cildin yüzeyinde sert, kabarık, yığın benzeri bir dokuya, yani izlere sebep olur. Genellikle kırmızı/pembe renkte, yumuşak veya sert şişlikler şeklinde oluşan bu izler, hipertrofik skar veya keloid olarak adlandırılır (4).

Bazı durumlarda ise sivilcenin iyileşme sürecinde, ciltte doku kaybı oluşur. Doku kaybı ise cilt üzerinde atrofik izler olarak adlandırılan izlere sebep olur. Atrofik sivilce izlerinin, sık görülen 3 çeşidi vardır. Küçük fakat derin çukurluk şeklinde izlere “Icepick”; kenarları dik, genellikle yuvarlak çöküntülere “Boxcar” adı verilir. Üçüncü iz çeşidi olan “Rolling” oluşumu ise ciltte dalgalanma benzeri bir görüntü yaratır.

Sivilce İzleri Nasıl Geçer?

Sivilce probleminin arkasından gelen sivilce izlerinin önüne geçmek ve sivilce izlerinden kurtulmak için elbette bazı çözüm önerilerinden bahsetmek mümkün. Fakat, burada önemli olan konu tüm bu çözüm önerilerinin uzman bir dermatolog tarafından, size ve cildinize özel olarak onaylanmış olmasıdır.

Sivilce izlerinin oluşma ihtimalini en aza indirgemenize yardımcı olabilecek bazı öneriler şöyle:

1. Cildinizi, güneşten koruyun.

Sivilce probleminden veya sivilce sonrası izlerden kurtulmak için kullanılan ürünler, cildin üst katmanını soyduğu için ciltte güneşe karşı hassasiyet meydana gelir. Güneş ışınlarının aktive ettiği melanin pigmenti ise, cilt üzerinde pembe veya kırmızı renkteki sivilce izlerinin renk değiştirerek, kahverengi veya mor lekelere dönüşmesine sebep olur.

Bu nedenle sivilce problemine karşı uyguladığınız bakım rutininde, güneş koruyucu yer almalı ve cildinizi güneşe karşı korumalısınız.

2) Cildiniz, karma, yağlı ve sivilce eğilimli ise doğru cilt bakım rutinini oluşturun.

Sivilce izleri ile başa çıkmanın en iyi yolu hiç şüphesiz, izlere sebep olan sivilce oluşumunun önüne geçmektir. Bu amaçla, karma, yağlı ve sivilce eğilimli bir cilde sahipseniz, doğru cilt bakım rutinini oluşturmak ve cildinize uygun sivilce karşıtı ürünleri kullanmak son derece önemlidir.


3) Sivilceleri sıkmayın, patlatmayın veya yolmayın.

Sivilceleri patlatmanın zararlı olduğu halen pek çok kişi tarafından anlaşılamamış olsa da sivilceleri sıkmak içindeki iltihabın, bakterilerin ve yağın yayılmasına ve yaranın kötüleşmesine sebep olur. Özellikle nodüller ve kistler gibi derin, iltihaplı sivilceler için bu durum geçerlidir ve iyileşme sürecinin uzamasına, kalıcı bir iz kalmasına yol açabilir.

Yapmanız gereken ise oldukça basit, sivilceyi sıkmamak. (5)

4) Sivilce kabuğu veya yarası ile oynamayın.

Yukarıda anlatıldığı gibi sivilceleri sıkmaktan kaçınmanız sivilce izlerini önlemekte ne kadar önemli ise, sivilcenin geride bıraktığı yara ile oynamaktan kaçınmanız da en az o kadar önemlidir.

Sivilcenin geçtiği bölgede oluşan kabuk, yara iyileşirken onu koruyan doğal bir bandaj gibidir. Bu bandajı yara iyileşmeden çıkarmak, iyileşme sürecini uzatacak ve yara izi, yani sivilce izi kalma riskini arttıracaktır.

5) Cildinizde iltihaplı sivilceler ya da büyük ve derin yaralar oluşuyorsa uzmana başvurun.

Sivilcelerin oluşmasını önlemek ve sivilce izlerinden nasıl kurtulabileceğiniz konusunda, internette bilimsel yaklaşımdan hayli uzak pek çok kaynağa ulaşabilirsiniz. Fakat, bunların birçoğu muhtemelen sizi tatmin edecek sonuçlar vermenin ötesinde cildinize daha fazla zarar verecek ve problemin daha da derinleşmesine sebep olacaktır. Bu sebeple, bu tip uzman onayından geçmemiş önerilerin çoğu, bir çözüm olarak değerlendirilmemeli ve uygulanmamalıdır.

Eğer cildinizde uzun zamandır bir sivilce problemi yaşıyorsanız ve bunun da ötesinde bu sivilceler, sivilce izlerine de sebep oluyorsa, kendiniz ve cildiniz için yapabileceğiniz en büyük iyilik, bir uzman dermatoloğa başvurmak ve onun yaptığı yönlendirmeler neticesinde çözümler aramaktır.






“Söz konusu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliğinde değildir. Lütfen uzman görüşüne başvurunuz”.